Bart de Haas

Bushido, de weg van de krijger

In het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw maakte Bart kennis met Kyokushin karate. Jarenlang trainde hij bij sensei Tigele, tot hij zich selecteerde voor de militaire vijfkamp, toen moest hij een keuze maken. Het werd de militaire vijfkamp, maar behalve de karate wedstrijden bleef hij echter wel de oosterse krijgskunst beoefenen, het werd een deel van zijn leven. In 2004 werd hij lid van karate club Ashi Barai in Den Haag. Hij haalde zijn eerste Dan examen en met de andere zwarte banden vormen ze een hechte club. De missie is verdieping en verbreding van kennis en vaardigheden door training en studie.

Van links naar rechts: Tim, Sandra, Tim, Arie, Koos onze Sensei (leraar), Romeo en Bart van karateclub Ashi Barai (www.ashibarai.nl/)

Vraag: “waarom karate”?  Ik ontdekte al vroeg dat “Alles wat op je weg komt is een aspect van Karate” (Gichin Funakoshi). Karate brengt je in contact met alle facetten van het leven, met de Tao, de weg van de allesomvattende universele natuurwetten. Je hebt met alles in het universum een relatie. De uitgeademde lucht van een Siberische tijger zal je misschien jaren later zelf inademen. Elementen ontstaan bij de explosie van een superster, miljoenen jaren geleden, kunnen misschien deel uitmaken van jouw lichaam. Ik interesseer me al jaren  voor de Aziatische cultuur en geschiedenis, deze komt sterk overeen met de indiaanse cultuur in Noord Amerika .

Chanoyu, de thee ceremonie heeft met alles een relatie: de geur, de smaak, de samenstelling is gerelateerd aan de elementen, seizoen, grondsoort, samenstelling van de lucht, het klimaat, de relatie van de theestruik met de insecten, en andere organismen, kortom met alles. Ik probeer met elke slok en inademing van de geur dat te ontdekken en in me op te nemen.

Dagelijks beoefen ik  Karate en daarnaast Kung Fu, Kendo, Tai Chi, Bo Jitsu, hardlopen, krachttraining en Zenmeditatie. In de zomer beoefen ik ook Kyudo (boogschieten) en Shuriken do (meswerp techieken).

's Zomers woon ik in aan de rand van de wildernis ten zuiden van Atlin, Brits Columbia in Canada. Er zijn daar geweldige trainingsmogelijkheden, in de alleen door beren, wolven, elanden en vele andere dieren bewoonde bergen, valleien en de onafzienbare wouden. En natuurlijk ook rond ons huis en het gastenverblijf. In het 250 inwoners tellende dorpje Atlin is in het basischooltje een geweldig mooie sportzaal. Kortom een paradijs voor sportlieden die in de "middle of nowhere" op trainingsstage willen.  

Sandra, Tim en Bart

De geschiedenis van Karate

De oorsprong komt uit China. De basis van de oosterse gevechtsporten is het Taoïsme, het volgen van de weg van het universum, en het Chan (Zen) Boeddhisme, het volgen van het achtvoudige edele pad.

Afgaand op de verhalen uit overlevering is er rond het jaar 950 een boeddhistische monnik, Bodhidarma, die India verlaat om het boeddhisme te verkondigen. Op zijn rondreis komt hij in China terecht. Uiteindelijk komt hij in de belangrijkste Shaolin Tempel om les te geven. Deze lessen waren voor de in slechte conditie verkerende monniken moeilijk te volgen. Om dit te verbeteren moest er een andere training methode gevonden worden. De training was gebaseerd op de vijf elementen Water, Hout/Wind,Vuur, Aarde, Metaal/Leegte. In Japan is Hout door Wind vervangen en Metaal door Leegte. De elementen zijn weer gerelateerd aan verschillende dieren zoals de tijger, luipaard, draak, slang, kraanvogel enz. De bewegingen en handelingen van deze dieren werden grondig bestudeerd en zo ontstonden de eerste grondbeginselen van de krijgskunst, het Shaolin Kung Fu en Tai Chi. Door het rondreizen van de Shaolin monniken verbreidde deze trainingsvorm zich door heel China en ook er buiten, o.a. Okinawa, de bakermat van Karate.

Gichin Funakoshi (1868 – 1957)

Gichin Funakoshi werd geboren in Shuri, een dorp in Okinawa, een eiland bij Japan, in het jaar 1868. Toen hij nog erg jong was, werd hij al getraind door twee beroemde meesters uit die tijd. Elk van de twee, Yatasune Azato en Yatsune Itosu, leidde hem op in de gevechtssport. Na lange tijd, zou het de samensmelting van deze twee kunsten zijn, die Funakoshi tot karate smeedde.

Hij legde ook de grondbeginselen van het moderne karate vast:

1 Karate begint en eindigt met respect

2 Karate kent geen eerste aanval

3 Karate cultiveert rechtvaardigheid

4 Karate is een levenslange oefening

5 Karate is als kokend water, als je het vuur niet hoog houdt wordt het lauw

6 Karate wordt niet alleen in de dojo beoefend

7 Reageer in overeenstemming met je tegenstander

8 Voer de strijd volgens natuurlijke strategie

9 Beschouw je handen en voeten als wapens

10 Stap de deur uit en je staat tegenover tienduizend vijanden

11 Leer als beginner verschillende standen, maar vertrouw daarna op een natuurlijke houding

12 De traditionele vormen moeten correct worden beoefend, het gevecht is een andere zaak

13 Ken eerst jezelf en dan anderen

14 Geestelijke techniek is belangrijker dan lichamelijke techniek

15 Denk niet aan winnen; denk niet aan verliezen

16 Onoplettendheid en nalatigheid veroorzaken ongeluk

17 Ken je sterke en zwakke kanten, lichaamsbeperkingen en kwaliteit van je technieken

18 Laat je geest vrij zwerven

19 Blijf onophoudelijk je geest vervolmaken

20 Alles wat op je weg komt is een aspect van karate; ontdek hierin de wondere waarheid

Masutatsu Oyama (1923 – 1994)

De oprichter en stichter (Sosai)van het Kyokushin karate, Masutatsu Oyama, werd op 23 juli 1923 geboren. Op 9-jarige leeftijd begon hij zijn levenslange reis langs "The Martial Way". Hij begon met het leren van de zuidelijke Chinese vorm van Kempo, beter bekend als "Achttien handen".
In Japan leerde hij judo en boksen en kwam terecht bij de dojo van Gichin Funakoshi, waar hij het Okinawa karate leerde.
Op 17 jarige leeftijd behaalde hij zijn 2e dan en op 24 jarige leeftijd had Mas Oyama de 4e dan bereikt in het Okinawa karate. Hij verdiepte zich in het Goju Ryu karate, onder leiding van de Koreaanse meester So Nei Chu.
Nadat hij besloten had zich de rest van zijn leven te wijden, aan het verspreiden van de kunst en kennis van karate, trok hij zich een jaar terug uit de gemeenschap en leefde in tempels en op de berg Mount Kiyosumi in de Chiba Prefectuur.
Hij onderwierp zichzelf aan de ijzeren discipline van krijgskunst en trainde dag en nacht, tevens mediteerde hij volgens de regels van Zen. Gedurende deze periode vocht hij met wilde beesten, verbrijzelde hij rotsen en bomen met blote handen en mediteerde hij onder ijskoude watervallen.
In 1951 keerde hij terug naar de beschaafde wereld en begon hij zijn eigen school. Hij maakte snel naam, vanwege zijn fenomenale techniek en vaardigheid. In 1953 opende Mas Oyama zijn eerste dojo op een perceel gras in Tokio.

De Karate eed voor de Kyokushin karateka:

Ik zal mijzelf over winnen om niet verstoord te worden door koude, hitte, pijn, genot, eerbetuigingen en beledigingen

Ik zal mijn gevoelens beheersen en geen waarde hechten aan stof en goud

Ik heb eerbied en liefde voor alles wat leeft

Ik zal mij niet laten beïnvloeden door wraak, haat, nijd, verachting, hebzucht en ijdelheid

Ik zal mijn lichamelijke en geestelijke capaciteiten gebruiken om mijn naaste te beschermen

Ik zal mijn hele leven naar de ware mening van de weg zoeken

Bushido, de code van de krijger/Samurai

Bushido (weg van de krijger) was de erecode van de Samurai. De Samurai was bedreven in vele krijgskunsten, waaronder Kyudo, Jodo, Kendo, Shuriken do, Aikido, Karate, Tai chi etc.

De Samurai, werd beschouwd als een hoogstaand mens. Confucius zegt in de ‘Leer van het midden’: “hij bepaalt zijn eigen gedragslijn en zoekt die niet bij anderen, zodat hij zich nooit hoeft te beklagen. Hij mokt niet tegen de hemel en schimpt niet op de mensen. Aldus wacht de hoogstaande mens rustig en kalm de besluiten van de hemel af”.

De  zeven Bushi principes

1 Rechtschapenheid, Gi: eerlijkheid en rechtvaardigheid

2 Moed, Yuki/Yu: moed en dapperheid, geen vrees. De basis is sereniteit en gemoedsrust.

3 Welwillendheid, Jin: passie, gevoel voor nood

4 Beleefdheid, Reigi/Rei: hoffelijkheid, ook tegenover de vijand, geeft discipline en dat geeft harmonie van lichaam en ziel, Kokoro. Men hoeft zich niet te bewijzen.

5 Waarheid en oprechtheid, Shin jitsu/Makato: de hoogstaande mens kan men vertrouwen op zijn woord, hij maakt zijn belofte waar en is niet te stoppen.

6 Eer, Meiyo: eer en roem, je kan je niet voor jezelf verbergen.

7 Toewijding, Chugi/Chu: trouw, aan de leraar en anderen, aan het nakomen van afspraken.

Budo Principes, de weg naar perfectie

Budo (bu ~ gevecht, do ~ de manier, de weg)

  Trainingskamp in de Canadese wildernis

Om het meesterschap te bereiken mag geen enkel Budo principe verwaarloosd worden:

Junanshin: vormbare geest, open staan voor je leraar

Zanshin: totale paraatheid, krachtig optreden, aanwezigheid moet onbewust voelbaar zijn

Muga Mushin: een lege geest, een spontane uitvoering zonder na te moeten denken

Fudoshin: onbeweeglijke geest, geen vertroebeling van de geest door angst e.d.

Kiai: ki ~ geest, ai ~harmonie, luide schreeuw, totale ki/energie in aanval

Ma-ai: afstand, gevarenzone onbewust inschatten

Ri-ai: samenhang, weten waar, wanneer en moment van treffen

Kime: controle van situatie, spontane beslissing, gereedheid en reactie op aanval

Metsuke: kijken, zien, waarneming van omgeving, niet focussen

Kan-ken: intuïtie en zien, bespeuren van onraad, alert zijn

Sei to do: actie, geen actie, ritme, spanning, rust, inleving, concentratie tijdens actie

Yoyu: marge, de kunst van het overbodige weglaten, schijnbare slow motion

Shisei: houding, innerlijke houding, rust, waardigheid, eerlijkheid, respect

Shu ha ri: leerfase, verdieping elders zoeken, eigen stijl ontwikkelen, leraar worden

Misogi: vrijwaren, zuiveren, de ‘onmogelijke’ inspanning, geleid door de geest

Een leven lang leren

Karate kent het Ren Ma principe wat staat voor “altijd poetsen”. Dit betekent dat de technieken veel en geconcentreerd geoefend moeten worden zodat er een zekere mate van perfectie en zelfdiscipline ontstaat. Concentratie, toewijding en oefening zorgen ervoor dat een hoger niveau van leren wordt bereikt. Een niveau waarbij karate zo geïntegreerd is in de onbewuste geest dat een goede uitvoering een vanzelf sprekendheid wordt. Dit wordt door Zenmeesters "mushin" of "geen geest" genoemd. Wat eens bewust werd getraind wordt nu spontaan uitgevoerd.

De karateka die het meesterschap bereikt staat aan het begin van een lange en leerzame weg. De grote meesters verdiepen zich in de vijf uitmuntendheden: tekenen/schilderen (Shodo), schoonschrijven (Sumi-e), dichten (o.a. Haiku), geneeskunde (Igaku) en de krijgskunst (Budo). Hij leert zijn leven lang nieuwe vaardigheden en bekwaamt zich in de alreeds geleerde technieken zoals:

Te Waza: hand technieken

Geri Waza: been technieken

Uke Waza: blokkeringen, grijptechnieken

Goshin Jitsu: zelfverdedigingstechnieken tegen ongewapende en gewapende tegenstander

Kanzetsu Waza: arm en gewrichts slottechnieken

Taoshi Waza: voetveeg technieken

Nage Waza: werptechnieken, judo

Ukemi Waza: valbreek technieken

Aikido: de weg van de spirituele harmonie

Jiu Jitsu: "zachte" kunst van zelfverdediging

Iki no Chosei: ademhalingstechnieken

Heiho: tactiek en strategie in het gevecht

Anatomie

Fysiologie

Zenmeditatie

Voorts kan hij zich bekwamen in een groot scala van bijzondere krijgskunsten:

Kyudo, de kunst van het boogschieten

Bo jitsu, stokvechten

Jodo, gevecht met de staf

Kendo, zwaardvechten

Shuriken do, meswerpen

Tai Chi Chuan of Shaolin Tempelboksen, hoogste kunst van lichamelijke oefening

Kung Fu, Chinees boksen of Shaolin Tempelboksen, waaruit de budo sporten zijn ontstaan

Chi Kung, oefeningen ter bevordering van het welzijn van lichaam en geest

Chanoyu, thee ceremonie, meditatie en theedrinken

Kyusho Jitsu: kennis van vitale (dodelijke) punten die op de meridianen liggen. Komt voort uit de van acupunctuur/pressuur  

Katsu Jutsu/Shiatsu, geneeskunde/ eerste hulp komt voort uit de acupunctuur/pressuur

Leermeesters openen de deur, maar je moet zelf naar binnen gaan